قواعد اسمهای مصغّر :

کلمات و اصطلاحات رایج در روزنامه

بالا بردن قیمت نفت : رفع اسعار البترول	اطلاعات منتشره : المعلوماتُ المعلنة
بالا رفتن تورم اقتصادی : ارتفاعُ التضَخُّمُ الاقتصادی	اظهار امیدواری کردن : الإعرابُ عَن الامل
باند فرودگاه : شریطُ المطار	اعتراضات ضد دولتی : الاحتجاجاتُ المُضادّة
باند قاچاق : عصابةُ التهریب	اعتصابات پراکنده : الإضراباتُ المُبعَثرة
بحث سیاسی : الجولة السیاسیة	اعتصاب غذا: الإضراب عن الطعام (الاکل )
بحران اقتصادی : الازمة الاقتصادیة	اعضای هیئت علمی : الهیئةُ التعلمیّة (فی الجامعة )
بحران بیکاری : ازمة البطالة	اعلامیه دولت : البلاغ الحکومیّ
بحرانهای شدید : الازماتُ الطاحنةُ	اعلامیه مشترک : البیان المشترک
بحران سوخت : اَزمة الوقودِ والمحروقات	اعمال نفوذ : ممارسة الضغوط
بخش خصوصی : القطاعُ الخاصّ	اغتشاشات خونین : الاضطرابات الدامیّة
بخش فرهنگی : القِسمُ الثقافیّ	افزایش دستمزدها : ارتقاع الاُجور
بخشنامه : التعمیم , المنشور الدّوری	افزایش قیمت نفت : زیادة اسعار البترول
بدترین وضع : اَخسُّ موقفٍ , اَحطُّ صورةٍ	اقلیّت های نژادی : الاقلِیّاتُ العنصریّة
بد خواهان : المسیؤون	اکثریت قاطع : الاغلبیّة الساحقة
برقراری صلح وامنیّت : اقرار الاسلام	اماکن عمومی : المرافق العامة
برنامه نوسازی : مشاریعُ التجدید	امتیازات طبقاتی : الفروق الطبقیّة
برنامه های علمی : المنلهجُ العلمیّة	امضای قرارداد : توقیع الاتفاقیّة
بشکه نفت : برمیلُ النفط	انتخابات مجلس ملی : انتخابات المجلس الوطنی
به تعویق افتادن مذاکرات : تاجیل المباحثات	انتقاد سازنده : النقد البنّاء
بحث آزاد : المباحثة المفتوحة	انتقاد شدید : النقد العنیف ( القاسی )
بدون خونریزی : بدون سفک الدماء	انتقاد کور کورانه : النقد الاعمی
بر اساس مصالحه دو جانبه: علی اساس المصالح المتبادلة	انجمن اسلامی : الاتحاد الاسلامیّة ( الجمعیة الاسلامیة )
برای رفع خستگی : ترویحاً للنفس	انجمن حقوق بشر : لَجنةُ حقوقِ الانسان
برپا کردن تظاهرات : اقامة المظاهرات	انجمن حقوقدانان : جمعیّة الحقوقیین
بر پا کردن جشن : اقامةالحفل	انجمن روحانیون مبارز : جمعیّةُ رجالِ الدین المناضلین
بر پا کردن مانورهای نظامی : اقامة المناوراتِ العسگریة	انجمن زنان انقلاب اسلامی : رابطة نساء الثورة الاسلامیة
برتری نظامی : التَفَوُّقُ العسگری	انجمن نویسندگان : اتّحاد الکتاب
به رسمیّت شناختن : الاعتراف	حلّ المجلس : انحلال شورا
بسیج ارتش : تعبئةالجیش	انرژی اتمی :  الطاقة الذریة
بمب اتم : القنبلة الذریة	انقلاب فرهنگی : الثورة الثقافیة
بمباران هوایی : الغارات الجویّة, القصف الجوّی	انگیزه سیاسی : الدّافع السیاسی
بمب ساعتی : القنبلةالموقوتة	انگیزه شخصی : النزعة الفردیّة
بی طرف : غیر متحیّز	اوراق بهادار : الاوراق المالیة
بیگاری : السخرة	اوضاع دشوار : الظروفَ الحِِرجَةُ
پاداش کارمندان : مکافاة الموظفین	اهدا کردن خون : التَّبَرِّعُ بالدَّم
پاسداران اسلام : حماه الاسلام , حرسه الاسلام	ایادی بیگانه : عُملاءُ الاجانب
پاسگاه پلیس : مخفرالشرطه	بااستقبال گرم روبروشدن : المقابلة بالحفاوة والتَّرحاب الباقین
پر جمعیّت : المزدحمة, کثیر النفوس	با اکثریّت قریب به اتّفاق : باغلبیّة ساحقة
پرچم داران : حمله الاعلام	بازار سیاه : السوق السوداء
پرداختن به کار : القیام بالعمل	باز پرداخت وام : تسدیدُ القرض
پرداخت وام : تسدید الدیون ( القروض )	بازداشت : الاعتقال , التوقیف
پشتوانه ارزی : رصید العمله	بازسازی اقتصادی : ترمیم البناء الاقتصادیّ
پشتیبان قوی : الظهیر القوی والمساند الکبیر	باستقبال شهادت رفتن : التّرحیبُ للاستشهاد
پشتیبانی کردن از انقلاب : حمایة الثورة	با سواد یا بی سواد : متعِّلمُ أم اُمیٌّ
پلیس امدادی : بولیس النجدة , شرطةالنجدة	بالا بردن پایه حقوق ودستمزد: رفعُ اساس الرواتب
آیین عبادی ,سیاسی : الطُقوسُ الدینیة السیاسیة	پناهنده شدن : اللجوء
ائتلاف سیاسی : التکتُّلُ السیاسی	پوشش انقلابی : البریق الثوری
ابتکار عمل را به دست گرفتن : المباشرة بالعمل	پیاده نظام دشمن : مشاة العدو
ابراز تنفر کردن : الاستنکار	پیام تبریک : برقیة التعزیة
آبراز نارضائی کردن : الاعراب عن الاستیاء	پایمال کردن حقوق انسانها : سحقَ الحقوق الانسانیّة
اتّحاد روحانی وروشنفکر : وحدة علماء الدّین	پروازهای اکتشافی : الرحلات الاستطاعیّة
اتحاد مستقل کارگری : الاتحاد العّمالیُّ المستقل	پیام تسلیت : برقیّة التعزیة
اتحادیّه بین المللی : الاتحاد الدولیّ	پیامهای رسمی : القرارات الرسمیّة
اتحادیّه پیشه وران واصناف : نقابةُ المهنییِّنَ	پیام همبستگی : نداء التّضامن
اتحادیّه دانشجویان : رابطة الطُلّاب	پیشروان ادب : رواد الادب
اتحادیّه کارگران : نقابةُ العمال	پیشرفت جهانگردی : انتعاش السیاحة
اتحادیّه کشورهای عرب : جامعة الدوی العربیّة	پیمان صلح :معاهد ة  ا لسلام                                                پیمان صلح : معاهدة الا
اتّکاء به خدا : الاتکالُ علی الله	آبهای بین المللی : المیاه الدولیة
اثرات زیان آور : الاثار السلبیّةُ , الاثار المضرّةُ	آبهای گرم خلیج فارس : المیاهُ الدافئة للخلیج الفارسی
اجازه رسمی : الرخصة الرسمیّة	آتش انقلاب : لهیب الثورة
اجتماع نماز جمعه : تجمَّع صلاةٌُ الجمعة	آتش بس : وقف اطلاقُ النّار
اجرای اصلاحات قانون : اجراءُ التعدیلاتِ الدستوریَّةِ	آتش جنگ تحمیلی : نیرانُ الحرب المفروضة
اجرای برنامه های عمرانی : تنفیذُ المشاریعِ الاعماریّةِ	آتش سلاحهای سنگین : نیران المضادة الثقیلة
اجرای مؤثر : التطبیقُ الایجابیّ	آتش مسلسل : نیران الرشاشات
اجرای نقش : القیامُ بالدّور	آتش وخون : النار والدم
اجساد کشتگان : جُثَثُ القتلی	آخرین تحولات : التطوراتُ الاخیرة
اجلاسیّه مجمع عمومی : اجتماعُ الجمعیّة العامة	آرامش فکری : هدوء البال
سازمان ملل متحد: المنظمةُ الاممِ المتحدةِ	آرای توده مردم : اصواتُ الجماهیر
احترام متقابل :الاحترام المتبادل	آرای همگانی : الرایُ العام
اخبار جعلی : الانباءُ المصطَنَعةُ	آرمانهای ملّی : المُثُلُ القومیّة
اختلاف ارضی : الخلاف الارضی	آزاد کردن حساب : عدمُ تمجید الحساب
اختلافات قبیله ای : الخلافاتِ العشائریّةُ	آزاد کردن زمینهای غصب شده : تحریر الاراضی المغتصبة
ادارات دولتی : الدوائر الحکومیّةِ	آزاد کردن زندانیان : سراحُ السُجَناء
اداره امور کشور : تسییر امورالبلاد	آزاد کردن گروگانها : اطلاقُ سراجُ الرهائن
اداره روابط خارجی : دائرة العلاقاتِ الخارجیّةِ	آزادی عقیده : حریّة الرأی
اداره روابط عمومی : دائرةُ العلاقات العامة	آژیر خطر ( قرمز) : صفارة الانذار
اداره حفظ منافع ایران : دائرةُ رعایة المصالحِ الایرانیةِ	آژیر رفع خطر ( سفید) : صفارةَ الامان
ادغام بانکها : اندماجُ المصارف	آسیب دیدگان زلزله : منکوبوا الزلزال
ارتباط بزقرار کردن : اقامةُ العلاقات	آشتی ملّی : المصالحه الوطنیّه
ارتباط صمیمانه وگرم : الاواصرالحسنةُ والحارةُ	آشوب وبحران : الفوضی والازمه
ارتش پاسداران انقلاب : کتائبُ حرسِ الثورةِ	آغشته به خون : المضرج بالدماء
اردوگاهای ارتش : ثکناتُ الجیش	آکادمی علوم : لجنة المثفقون
ارشاد ملّی : ( الارشاد) التوجیه الوطنی	آگهی : البیان
از بین بردن اختلافات : نَبذُ الخلافات	آمادگی رزمی : حالة التاهب للحرب
ازسرگرفتن مذاکرات : استئناف المحادثات	آمادگی نظامی : الاستعداد العسگری
ازسرگیری روابط سیاسی : اعادةُ العلاقاتِ الدبلوماسیّة	آماده باش ارتش : حالة التاهب فی الجیش
ارتباط صمیمانه  و گرم : الاواصرُ الحسنة و الحارة	آماده کردن : التاهیل
استان مرزی : المحافظةُ الحدودیّةِ	آموزش حرفه ای : التَّعلیم المهنی
استخدام کشوری : التوظیف المدنیُّ	آموزش عمومی : التَّعلیم العام
استقلال طلبان : الانفصالیون	آموزش فنّی : التَّعلیم الهندسی
استرداداراضی اشغال شده : استعادةُ الاراضی المحتلة	آوارگان فلسطینی : المشرَّدون الفلسطینیون

مبحث انواع حروف :

 

مِنْ، باء، تاء، كاف، لام، واو، خلا، عدا، مُذْ، مُنْذُ، رُبَّ، حتّي، الي، في، عنْ، علي، حاشا.	حروف جر
لَيْتَ، كأنَّ ،لكنَّ ،لَعَلّ، إنَّ، ،أنّ	حروف مشبه
واو، فاء، ثمّ، أو، أم، لكنْ، حتّی ، اَمَا،بَل، لا	حروف عطف
أما، ها ،ألا   اَلا، أَما ( کلام با آنها شروع میشود )	حروف تنبیه   حرف استفتاح
أ، أي، أيا، هيا، يا، آ، وا	حروف ندا
نعم، بلي، جیر ، إي، أجل	حروف ایجاب
انْ، اَنْ، ما، لا ، مِنْ ،باء، لام	حروف زائد
ما ، اَنْ، اَنَّ	حرف مصدریّه
اَیْ، اَنْ	حرف تفسیر
هَلّا، اَلا، لَولا، لَوما	حروف تخصیص
قَد( با فعل ماضی: افاده تحقیق و تثبیت – با فعل مضارع : افاده تقلیل می کند )	حرف توقیع
اِنْ ،لَوْ،  اَمَا	حروف شرط
کَلّا  ( باز داشتن )- درجواب کسی که سخن نادرست میگوید : انت النبی : کلا	حرف ردع
إلا، عدا، خلا، حاشا، غير، سوي	حروف استثناء
أنْ، لَنْ، كَي، إذَن، حتّی	حروف ناصبه
لَمْ، لَمّا، لام امر، لاي نهي	حروف جازمه
ک – در ذلک	حرف خطاب
لا، ما ، اِنْ	حروف نفی
س ، سوف – س( آینده نزدیک ) سوف ( آینده دور )	حرف استقبال
اِذ ، اِذا    - اِذ( برای وقوع امر ناگهانی ) آورده میشودو بعد از بینَ و بینما قرار می گیرد	حرف مفاجاة
(ما، لا، إنّ, لاتَ): مانند لیس عمل می کند	حروف شبیه به لیس

 

نکات وموارد بررسی شده کتب درسی در دوره های ضمن خدمت استانی و ناحیه ایی برای همکاران

1- معیار تشخیص عین الفعل مضارع :

اولا :ً برخی از فعلها سماعی است : نَصَرَ← یَنصُرَ

دوم : براساس قواعد ( قیاسی ) :

الف  - حروف حلقی  (  : ء- ه-ع-غ-ح-خ ) دومین و سومین حرف حلقی باشد بر وزن ( یَفعَلُ ) می باشد : منح : یَمنَحُ

ب- فعلهای مضاعف اگر لازم باشد( یَفعِلُ ) و متعدی باشند ( یَفعُلَ ) می باشند مثال : حَلَّ : یَحِلُّ  / مَدَّ : یَمُدُّ

ج- فعل مثال واوی مضارعش ضمه نداریم( یَفعِلُ – یَفعَلُ ) در اینجا لازم و متعدی شرط نیست : وهبَ: یَهَبَ

 

2- در موارد زیرواجب است که فعل حذف شود :

 

الف – اختصاص : بعد از ضمیر متکلم یا مخاطب اسم ظاهر معرفه ای ذکر شود که به آن اسم مخصوص گفته می شود

 

و فعل محذوف آن« اَخَصُُّ » می باشد : نَحنُ العربَ اَقری الناس للضیف- انتم معاشرَ الفضل

 

ب- اشتغال :اسمی مقدّم شودو فعلی موخّرکه در ضمیری عمل کند و آن ضمیر به اسم مقدم برگردد:الأمینَ انا مشارکه

 

ج- منادا : اسم ظاهری که به توسط حرف نداطلب میشود : یا رجلُ ( در اصل : اُنادی رجلاً )

 

د- تحذیر : شنونده را از وقوع خطر آگاه کنیم : ایّاکَ و ارّئاءَ – نفسکَ و الأسدَ

 

ر- اغراء : شنونده را به امر پسندیده تشویق کنیم : اخاکَ اخاکَ – الوفاء

 

3- مضارع همراه با استفهام معنای التزامی می دهد: ماذا أفعلُ = چه کنم

 

4- اگر دو اسم ( یکی مذکر و دیگری مونث ) باشد مثنی کنیم بنا به باب تغلیب مثنی را بامذ کر می آوریم:

 

اب و امّ = ابوان     /   حمل و ثورة = حملان

 

5- وزنهای ( فعیل و فعول و فَعِل) در مبالغه و مشبهه مشترکند کلمات هم وزن آنها را بر وزن ( فاعل ) می بریم اگر

 

معنا بدهد مبالغه و اگر معنا ندهد صفت مشبهه است و یا اینکه ای وزنها از فعل متعدی ساخته شود ( مبالغه) از فعل لازم

 

ساخته شود ( مشبهه ) میباشد : شریف← شارف معنا ندارد =مشبهه // علم← عالم معنا دارد مشبهه است

 

6- اسم تفضیل با حرف جر ( مِن )= ترجمه صفت تفصیلی ← أحسن من = نیکوتر

       //         بدون   //       //    =  //        //   عالی ← آحسن کتابٍ = بهترین کتاب

   بغد از اسم تفضیل جمع آید       =  //        //     // ← اکبر اولادی = بزرگترین فرزندانم

 

 

 

 

 

7- اگر مبتدا موصول باشد به موصول شبه شرط گفته میشود و آن احتیاج به جواب دارد:

 

الذین یهاجرون فی سبیل الله فلهم اجرٌ عظیمٌ –   الذی یجتهد فهو ناجح

مبتدای ( شبه شرط)            جواب شرط        مبتدا        جواب شرط

 

8- مصدرهای مزید مشتق نیستند چون به ذات وابسته نیستند

 

9-  جامد( از کلمه دیگری بوجود نیامده باشد یعنی از کلمه دگر گرفته نشده باشد )

جامد مصدری : کلمات دیگری از آن ساخته میشود( از اولین اسم جامد مشتق بسازیم ) : سلاح←یسلح ، تسلیح ، مسلّح ....

جامد غیر مصدری : از آن کلمه دیگری ساخته نمیشود : قلم

 

10- در ترجمه اسم فاعل را میتوان در جملات بجای فعل مضارع بکار گرفت :

 

الجنودُ ذاهبون الی المعرکة : سربازان به میدان جنگ می روند

 

11- راه تشخیص اسم نکره تنوین نیست بلکه همینکه اسمی جزء معرفه ها نباشد نکره است: استفهام، شرط، مای تعجب...

 

12- اسم فاعل از اجوف : ( واو – یاء) تبدیل به همزه میشوند : بیع← بائع           قول ←قائل

    - اسم فاعل از مهموز: همزه کلمه در در الف اسم فاعل ادغام میشودوعلامت مد میکیرد: اَخَذَ ← أاَخِذ ← آخِذ

    - اسم فاعل از مضاعف : پس از ساکن کردن حرف اول آن دو حرف هم جنس را در هم ادغام می کنیم:

     رَدَّ ← رادِد← رادْدٌ ← رادٌّ

 

13- زمانی که جمله بیانگر قانونی کلی و تغییر ناپذیر باشد زمان ماضی به مضارع تغییر می یابد:

      اِنّ اللهَ کان علیماً = خداوند داناست

 

14- چنانچه قبل از فعل مضارع (لو ) باشد غالبا به ماضی استمراری ترجمه میشود:

لَو ینتبهون الی الشرح لَستفادوا = ار به شرح توجه می کردند البته استفاده می کردند

 

15- فعل مضارع بعد از جواب طلب( فعل امر ، نهی ) بصورت مضارع التزامی ترجمه مشود :

     أحببْ قومک یحبّوک = قومت را دوست بدار تا تورا دوست بدارند

 

16- در عربی = موصوف + مضاف الیه + صفت ← غاباتُ ماذندرانَ الخضراء

      درفارسی = موصوف + صفت _ مضاف الیه ←جنگلهای سبز مازندران

 

17- بعد از ( خیر ) کلمه ای بیاید که بر جمع دلالت کند خیر اسم تفضیل خواهد بود و الّا مصدر ثلاثی مجرد است

 

18- تفاوت مفاعله و تفاعل = در مفاعله یک طرف مشارکت فاعل و طرف دیگر مفعول است : شاورَ علیٌّ حسناً

                                      در تفاعل هر دو طرف فاعل هستند : تشاور علیٌّ و حسنٌ

 

19- حروف زائد: اِن = بهمراه ماء نافیه ( ماإن محمدٌ قائمٌ) بعد ازماء مصدریّه ( إجلس ما إن جلسَ القاضی ) یا بعد از لمّا

                         أن = بهمراه لمّا(فلمّا أن جاء البشر) بین واو قسم و لو زائد( والله آَن لَو قمتَ قمتُ

                        ما = بهمراه إذ، متی، أیُّ، أین شرطیه ( إذ ما صُمتَ صُمتُ )بعد از باءجرّ( فبما رحمةٍ من الله... )

                               بعد از عن جاره( عمّا قلیلٍ... ) بین مضاف و مضاف الیه ( ایّما الأجلین قضیت فلا عدوان )

                        لا : بعد از أن مصدریّه( لئلّا یعلم اهلُ الکتاب ) لا قبل از قسم ( لا اُقسم بیوم القیامة )

                        باء : قبل از خبر منفی ( ما زیدٌ بقائمٍ) تاکید فاعل یا مفعول( کفی بالله شهیداً – و لا تلقوا بایدیکم الی ...)

 

 

 

            ( ال) ا سمیه :   همان الف و لامی است که به معنی اسم موصول است به کلمات مشتق وارد میشود : المجتهد          

 20- ال  (  ال ) حرفیه      1 - ال ( عهد ) :   1- ذکری : قبلا اسمی را ذکر نموده سپس همان اسم با ( ال) بیاید:

                                                               انّا ارسلنا الی فرعون رسولاً فعصی فرعون الرسول

                                                             2- ذهنی : قبلا آن اسم را در ذهن داشته است: هل ذهبتَ الی المدرسة ؟

                                                             3- حضوری: صاحب ( ال) در وقف کلام موجود است: الیوم اکملتُ لکم دینکم

                                            

 

                                                             1- استغراق افراد: بتوان لفظ ( کل ) راحقیقتاً بجای آن قرار داد: والعصر انَّ الانسان

                                    2- ( ال) جنس :   2- استغراق صفات افراد: بتوان مجازاً لفظ (کلّ) را بجای آن قرار داد:

                                                              علیٌّ الرجلُ : اجتمعت فیه کل صفات الرجل

                                                             3- استغراق ماهیت : نمیتوان لفظ ( کل ) را حقیقتا و مجازاً بجای آن قرار داد :

                                                             الرجالُ قوّامون علی النساء

                                                 

 

                                                                 1- لازمه : الذی – التی ... العزّی - الآن

 

                                     3-  ( ال ) زائده :

                                                                2- غیر لازمه : بر سر اسمهای عَلَم می آید : الحسین

 

21- اسم اشاره بعداز مشار الیه همیشه صفت است : و عصرنا هذا

22- ( ما ) در مادام مای مصدریه و زمانیّه است ولی در ( مازال ، مافتی ، مابرح) مای نافیه است

23- اعراب فرعی (فم ) از اسماء خمسه علاوه برشرایط دیگر باید میمش نیز حذف شود : فتح فاه

24 – اگر خبر فعل ناقصه باشد چون ناقصه بودن از اسمش معلوم است جمله کامل را خبر می گیریم:

اِنَّ المبذرینَ کانوااخوان الشیطان

 

25- اگر خبر فاعل داشته باشد= خبر جمله اسمیه و اگر خبر اسم داشته باشد = خبر جمله اسمیه است

مُشاورةُ العُقلاءِ یزیدُ قُدرةُ الانسانِ -  لَیتَ ابی کان حیّاً

       

26- فعل شرط ماضی باشد جایز است جواب شرط مجزوم یا مرفوع باشد: ن جَرحَ غوّاص جرحاً شدیداً لا یرَ (لا یری ) دمعه الّا

27- نفی ، استفهام با مِن زاید بیاید  (مبتدا ، فاعل ، مفعول ) بصورت نکره می آیند = ما جاء من احدٍ

28- اگر پس از ( ما ، مَن ) فعل متعدی بدون مفعول ذکر شود نقش ( ما ، مَن )مفعول به است = ما تحبُّ ؟

    -    //           //         //         با     //          //             //    مبتدا است = ما سلککم من سقر ؟

   -     //          // یک فعل لازم  یا شبه جمله یا یک فعل ناقص بیاید = (ما ، مَن) مبتدا است :   ما نزل ؟ -  ما فی یدک ؟

29- نقشهای ( کیف ) :

- خبر مقدم = پس از آن اسم مرفوعی باشد : کیف حلُک ؟

- خبر مقدم فعل ناقصه = پس از آن فعل ناقصه باشد : کیف کُنتَ ؟

- حال = پس از آن فعل تام بیاید که دلالت بر حال کند : کیف دخلتَ الصف ؟

- مفعول به مقدم = پس از آن یک فعل دو مفعولی یا سه مفعولی بیاید : کیف ظننتَ الامتحان ؟ - أعلمتَ زیداً الخبرَ ؟

- مفعول مطلق = آن را بصورت ( ایّ فعلٍ ) تاویل کنیم : ألم ترَ کیف فعل ربک ( ألم ترَ ایّ فعلٍ فعلَ ... )

30- لام مُزَحْلَقَة = لامی که همواره پس از( إنَّ ) می آید به معنی کنار زده شده که از صدر جمله کنار زده شده است

 

31- ( کلا ، کلتا ) دو اسم دائم الاضافه ، به ضمیراضافه شوند ملحق به اسم مثنی هستند= الطالبان کلاهما

    -     //                       //    //     ،   اسم   //                اعراب اسم مقصور را می پذیرند= نجح کلا الطالبین

 

32- گاهی اسم لای نفی جنس حکم مضاف داردو اعراب مضاف را میگیرد بشرط اینکه پس از لام حرف جر بکار رود

 و به آن جار و مجرور صفت میگوییم  : اخاک اخاک أنَّ مَن لا اخاله

33- انواع ( کاف ) :

1- کاف تشبیه : علیٌّ کاأسدٍ 

2-  کاف ضمیر : به اسمها و فعلها متصل میشود  

 3- کاف خطاب : به اسم اشاره ملحق میشود : ذلک ، ایاک( محلی از اعراب ندارد )

 

34- نقش ( کیف ):

1- نقش ( حال ) اسم استفهام که در صدر جمله حالت چیزی را بیان کند : کیف انتَ ؟

2-  خبر مقدم فعل ناقصه : قبل از افعال ناقصه : کیف کنت ؟

3- مفعول به دوم مقدم : قباز افعال قلوب : کیف تظنّ زهیراً – کیف تحسبه ؟

4- اداة شرط غیر جازمه : کیف تجلسُ أجلسُ

35 - اگر من و ما در وسط جمله یا اواخر جمله یا آینده یا همراه حروف جر باشند اسم موصول است. 

36- اگر من و ما در اول جمله باشد و بعد از آنها دو مضارع یا ماضی بیاید شرط است.

37- افعال جامد :

1-  از افعال ناقصه : لیس ، مدام

2- از افعال مقاربه : ـ كرب عسى ، حرى ، اخلولق ، أنشأ ، طفِق ، طفَق ، أخذ ، جعل ، علق ، هبَّ ، قام ، هلهل ، أولى ، ألَمَّ ، وهي من أخوات كاد (1) .

3- افعال مدح و ذم : نعم ، بئس ، ساء ، حَسُنَ ، حبذا ، لا حبذا ، أفعال للمدح والذم

4- از افعال قلوب: وهب

5- افعال تعجب : افعل ب + ما افعل

6- د ـ خلا ، عدا ، حاشا . في حال اعتبارها أفعالا

 

 

 

 

منابع :

1- مبادی العربیه جلد 1و5                    شرطونی

 2- راهنمای تجزیه و ترکیب            دکتر عیسی متقی زاده

3-  کتب درسی متوسطه                   

4- مکالمات روزمره                        احمد موسی

5- آموزش مکالمه عربی                    ناصر علی عبداله

6- ترجمه شرح ابن عقیل                   سید علی حسینی